ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးေလာကထဲကို ၀င္လာကာစက အသက္ (၄၃) ႏွစ္ စြန္းစြန္းပဲ ရွိေသးတဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ အခု ၂၀၀၉ ဇြန္လ (၁၉) ရက္ေန႔ဆိုရင္ (၆၄) ႏွစ္ျပည့္္ၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ အတြင္းက ျမန္မာ့ႏိုင္ငံ ေရးေလာကထဲကို စတင္၀င္ေရာက္ခဲ့တဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အဖုိ႔ ႏိုင္ငံေရး ျဖတ္သန္းမႈ (၂၁) ႏွစ္ ျပည့္လုျပည့္ခင္မွာ ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္နဲ႔ ေနခဲ့ရတဲ့ အခ်ိန္ေတြကို ျပန္တြက္ၾကည့္ရင္ (၁၃) ႏွစ္ေက်ာ္ (၁၄) ႏွစ္နီပါး ရွိၿပီျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ ယေန႔အထိ နအဖစစ္အုပ္စုက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို လႊတ္မေပးဘဲ ခ်ဳပ္ေႏွာင္ၿမဲ ခ်ဳပ္ေႏွာင္ထားဆဲပါပဲ။ ခ်ဳပ္ေႏွာင္႐ံုတင္မကဘူး၊ အခုဆိုိရင္ လူတေယာက္လံုးပါ ပစ္ထည့္ အမႈဆင္ၿပီး ေထာင္ခ်ဖို႔အထိ ႀကံစည္ေနတာကို အားလံုးသိရွိၿပီးျဖစ္ပါတယ္။

က်ေနာ္တို႔ အတိုက္အခံအင္အားစုေတြ အေနနဲ႔ကေရာ ဒီမိုကေရစီတိုက္ပြဲ အႏွစ္ (၂၀) ေက်ာ္အတြင္းမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ားအားလံုး လြတ္ေျမာက္ေရးအတြက္ တိုက္ပြဲမ၀င္ခဲ့ၾကဘူး လားဆိုရင္ေတာ့ ၀င္ခဲ့တယ္လို႔ပဲ က်ိန္းေသေပါက္ ေျပာရမွာပါ။  

ေမ့ေလာက္မွျဖစ္ေစ၊ ႀကံဳႀကိဳက္လို႔ျဖစ္ေစ၊ ႏွစ္ပတ္လည္လို႔ျဖစ္ေစ၊ ပ႐ုိပိုဇယ္ရလို႔ျဖစ္ေစ၊ ဒုကၡသည္ ခံယူခ်င္လို႔ျဖစ္ေစ၊ ႏိုင္ငံေရးခိုလံႈခြင့္ ေလွ်ာက္ခ်င္လို႔ျဖစ္ေစ အႏွစ္ (၂၀) ေက်ာ္အတြင္းမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားအားလံုး လြတ္ေျမာက္ေရးအတြက္ အႀကိမ္ႀကိမ္ ဆႏၵျပခဲ့၊ အႀကိမ္ႀကိမ္ ေၾကညာခ်က္ထုတ္ ေတာင္းဆိုခဲ့၊ ကင္ပိန္းေတြထုၿပီး လက္မွတ္ေတြ အႀကိမ္ႀကိမ္ ထိုးတင္ခဲ့၊ ႏိုင္ငံတကာ အစိုးရေတြနဲ႔ အဖြဲ႔အစည္းေတြကို အႀကိမ္ႀကိမ္ လက္ျဖန္႔ အကူအညီေတာင္းခံခဲ့တာ တကယ့္ကို ျမင္သာထင္သာပါပဲ။

ဒါေပမယ့္ ေငြကုန္သံျပာျဖစ္ၿပီး လက္ေညာင္းတာကလြဲလို႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ေရာ၊ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြ
ေရာ လြတ္မလာခဲ့ပါဘူး (ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အက်ယ္ခ်ဳပ္က ႏွစ္ႀကိမ္ လြတ္လာခဲ့တာေတာ့ ရွိပါတယ္။ ဒါကလည္း အတိုက္အခံေတြ ေအာ္တာေၾကာင့္ထက္ ႏိုင္ငံတကာဖိအားေတြ ေလ်ာ့လိုေလ်ာ့ျငား ႏိုင္ငံေရးကစားၾကည့္ ခ်င္လို႔ နအဖကိုယ္ႏိႈက္က စမ္းသပ္လႊတ္ေပးတဲ့ သေဘာဆိုရင္ ပိုမွန္မယ္ထင္ပါတယ္။ သူတို႔အတြက္ အႏၲရာယ္ ရွိတယ္လို႔လည္း ယူဆေရာ ျပန္ၿပီး အက်ယ္ခ်ဳပ္လိုက္တာပါပဲ)။ 

အဲဒီေတာ့ ဘာေၾကာင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြ ကြင္းလံုးကြၽတ္ မလြတ္တာလဲလို႔ အေျဖထုတ္ၾကည့္ရင္ အေျဖက ရွင္းရွင္းေလးပါပဲ။ က်ေနာ္တို႔ အတိုက္အခံေတြအေနနဲ႔ အႏွစ္ (၂၀) ေက်ာ္အတြင္းမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းၾကည္နဲ႔ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြအားလံုးကို လႊတ္ေပးေလာက္တဲ့ ဖိအားမ်ဳိး နအဖစစ္အုပ္စုအေပၚ မေပးႏုိင္ခဲ့လို႔ဘဲျဖစ္ပါတယ္။

နအဖစစ္အုပ္စုဆိုတာက အရွက္၊ ဂုဏ္သိကၡာနဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ အုပ္စိုးသူမ်ဳိးမဟုတ္ဘဲ စားခြက္နဲ႔ အသက္အတြက္ အာဏာၿမဲသထက္ၿမဲေအာင္ ဖိႏွိပ္အုပ္ခ်ဳပ္ခ်င္တဲ့ အာဏာရွင္ေတြဆိုေတာ့ သူတို႔ရဲ႕ စားခြက္နဲ႔ အသက္ကို ၿခိမ္းေျခာက္ႏုိင္ေလာက္တဲ့ ဖိအားမ်ဳိးေပးႏုိင္မွ နအဖ လည္ပင္းအစ္မွာပါ။ နအဖ မ်က္ကလဲဆန္ျပာ ျဖစ္မွာပါ။ အဲဒီလိုအေျခအေနဆိုက္မွ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြကို သူတို႔လႊတ္ေပးမွာပါ။

အႏွစ္ (၂၀) ေက်ာ္အတြင္းမွာ နအဖစစ္အုပ္စုအေပၚ အတုိက္အခံေတြ ေပးႏိုင္ခဲ့တဲ့ ဖိအားက စစ္အုပ္စုကို ကမာၻသိ အရွက္ခြဲတဲ့ ဖိအားေလာက္ပဲျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအဆင့္ထက္ မပိုခဲ့ပါဘူး။ အဲဒါေၾကာင့္မို႔လည္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြ မလြတ္တာပါ (ျဖစ္စဥ္တိုင္းကို ဘယ္သူႀကိဳက္ႀကိဳက္ မႀကိဳက္ႀကိဳက္ အမွန္နဲ႔ အနီးစပ္ဆံုး ႐ႈျမင္သံုးသပ္ႏိုင္မွ ဘာဆက္လုပ္ရမလဲ၊ ဘာဆက္လုပ္သင့္လဲ ဆိုတာကို ႀကံဆလို႔ရမယ္ထင္ပါတယ္။ မဟုတ္ဘဲ ေနသာသလို ေဖာ့ေတြးၿပီး လုပ္႐ိုးလုပ္စဥ္ေတြပဲ ဆက္လုပ္ေနရင္ ေတာ့ ဒီလုိပဲ ရြာလည္ေနၾကဦးမွာပါပဲ)။ နအဖစစ္အုပ္စုဆိုတာက အေရထူျပ၊ မ်က္ႏွာေျပာင္တိုက္ျပရဲတဲ့ အရွက္မဲ့သိကၡာမဲ့ စစ္အာဏာရွင္ေတြဆိုေတာ့ အရွက္ခြဲတဲ့ ဖိအားေလာက္ကို ပ်င္းေတာင္ပ်င္းေသး တယ္ဆိုတဲ့ အုပ္စုိးသူမ်ဳိးျဖစ္ပါတယ္။   

ဒါေပမယ့္ နအဖစစ္အုပ္စု လည္ပင္းအစ္၊ မ်က္ကလဲဆန္ျပာျဖစ္ခဲ့တဲ့ အေျခအေနမ်ဳိး အႏွစ္ (၂၀) ေက်ာ္အတြင္းမွာ သံုးႀကိမ္ေလာက္ေတာ့ ႀကံဳႀကိဳက္ခဲ့ပါတယ္။ သို႔ပင္သို႔ျငားေသာ္လည္း အဲဒီလိုမ်ဳိး အေျခအေတြနဲ႔ ႀကံဳႀကိဳက္ခ်ိန္မွာ ေခါင္းေဆာင္မႈအပိုင္းမွာရွိေနတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြက ထိေရာက္တဲ့ ဦးေဆာင္မႈနဲ႔ အဆံုးမသတ္ႏိုင္ခဲ့ေတာ့ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီေရးတိုက္ပြဲ ဆက္ၿပီးေရစုန္ေမ်ာခဲ့ရတာျဖစ္ပါတယ္။

ဘယ္လိုမ်ဳိးအေျခအေနေတြလဲဆိုတာေတာ့ အားလံုးလည္း သိၿပီးသားျဖစ္မွာပါ။ ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲ ၿပီးကာစ ဂႏၶီခန္းမအစည္းအေ၀း က်င္းပေနခ်ိန္မွာ တႀကိမ္၊ ေရႊ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးမွာ တႀကိမ္၊ နာဂစ္တိုက္ခတ္ၿပီးကာစ အေမရိကန္၊ ျပင္သစ္၊ ၿဗိတိန္စစ္သေဘၤာေတြ ျမစ္၀ကြၽန္းေပၚကမ္း႐ိုးတန္း အနီးကို လာကပ္ခ်ိန္မွာ တႀကိမ္၊ စုစုေပါင္း သံုးႀကိမ္ေလာက္ နအဖစစ္အုပ္စုကို လည္ပင္းအစ္၊ မ်က္ကလဲဆန္ျပာ ျဖစ္ေစခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အခြင့္အေရးကို က်ေနာ္တို႔အတိုက္အခံေတြ အမိအရ မဖမ္းဆုပ္ႏုိင္ခဲ့ၾကပါဘူး။ အဲဒီအတြက္ ေက်ာေကာ့ေအာင္ အခံရဆံုးကေတာ့ ျပည္တြင္းက ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြနဲ႔ ျမန္မာျပည္သူေတြပဲေပါ့။

အဲဒီဖိအားမ်ဳိး သက္ေရာက္ေစတဲ့ အေျခအေနမ်ဳိးေတြ ဆိုက္ခဲ့တာကလည္း ပထမ (၂) ႀကိမ္က ရဟန္းရွင္လူ ျပည္သူလူထုအင္အားေၾကာင့္ျဖစ္ၿပီး တတိယအႀကိမ္က မထင္မွတ္တဲ့ သဘာ၀ေဘးအႏၲရာယ္ဆိုးေၾကာင့္လို႔ ဆိုရမွာျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီလို လည္ပင္းအစ္၊ မ်က္ကလဲဆန္ျပာျဖစ္ေစတဲ့ ဖိအားေတြေၾကာင့္ ဂႏၶီခန္းမအစည္းအေ၀း က်င္းပေနခ်ိန္မွာ ၁/၉၀ ထုတ္ၿပီး အစိုးရအဖြဲ႔ေၾကညာမွာကို ေျခာက္လံုးလွန္႔လံုးေတြနဲ႔ နအဖ ဟန္႔တားခဲ့ရတယ္။ ေရႊ၀ါေရာင္ၿပီးကာစမွာ ဂမ္ဘာရီကို အျမန္ေခၚၿပီး ဦးေအာင္ၾကည္ကို ဆက္ဆံေရး၀န္ႀကီးခန္႔ကာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ေတြ႔ဆံု ေဆြးေႏြးၿပီး အေလွ်ာ့ေပးေတာ့မေယာင္ နအဖ ဟန္ေရးျပခဲ့ရတယ္။ နာဂစ္အၿပီး သေဘၤာေတြ ဆိုက္ကပ္ခ်ိန္မွာ ဘန္ကီမြန္းကို အျမန္ပင့္ဖိတ္ၿပီး ႏိုင္ငံတကာ အကူအညီေပးေရး အဖြဲ႔ေတြ ၀င္ေရာက္လုပ္ကိုင္ႏိုင္ေအာင္ နအဖ အေလွ်ာ့ေပးခဲ့ရတယ္။ က်န္တဲ့အခ်ိန္ေတြမွာ အတိုက္အခံေတြ ဘာေတာင္းေတာင္း၊ ဘယ္လိုေအာ္ေအာ္၊ ဘာေတြပဲ ထုတ္ျပန္ထုတ္ျပန္ နအဖက လွည့္ၾကည့္ေဖာ္ေတာင္ ရခဲ့တာမဟုတ္ပါဘူး။

အဲဒီေတာ့ အတိုက္အခံအင္အားစုေတြအေနနဲ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားအားလံုးကို တကယ္လြတ္ေျမာက္ေစခ်င္တယ္ဆိုရင္ အထက္က ဖိအားေတြထက္ ပိုျပင္းတဲ့ ဖိအားေတြေပးႏိုင္မွ ရမယ္ဆိုတာကို သိသာျမင္သာေလာက္ၿပီထင္ပါတယ္ (အမုန္းခံၿပီး ေျပာတာကို ဆရာလုပ္တယ္ထင္ရင္ေတာ့ ခြင့္လႊတ္ၾကပါခင္ဗ်ား)။ နအဖစစ္အုပ္စုကို အရွက္ခြဲတဲ့ ဖိအားမ်ဳိးေလာက္နဲ႔ အႏွစ္ (၂၀) ေက်ာ္ အခ်ိန္ကုန္ခဲ့တဲ့ ကိစၥရပ္ေတြကို ရပ္တန္းက ရပ္ဖို႔လိုၿပီလို႔ ေျပာလိုပါတယ္ (နအဖကို အရွက္ခြဲတဲ့အဆင့္က လိုတာထက္ေတာင္ ပိုလွ်ံလြန္းေနၿပီမို႔လို႔ပါ)။ ဒီထက္ပိုၿပီး နအဖစစ္အုပ္စုရဲ႕ စားခြက္နဲ႔ အသက္ကို ဖိအားေပးႏုိင္ေအာင္ ဘယ္လိုအဆင့္မ်ဳိး တက္လွမ္းလုပ္ေဆာင္ၾကမလဲဆိုတာကို အႀကံဉာဏ္ထုတ္ တိုက္ပြဲ၀င္ၾကဖို႔ အႀကံျပဳလို္ပါတယ္။ 

“လိုလွ်င္ႀကံဆ နည္းလမ္းရ” တဲ့။ နည္းလမ္းရခဲ့ၾကလို႔လည္း အရင့္အရင္ေတာ္လွန္ေရးေတြ ေအာင္ျမင္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီလိုမ်ဳိး အဆင့္တက္ၿပီး မႀကံဆ မအားထုတ္ရင္ေတာ့ ျမန္မာျပည္သူလူထု ယံုၾကည္ကိုးစားတဲ့ လူထုေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ အစြမ္းအစေတြကို အားကိုးခြင့္မရလိုက္ဘဲ အခ်ဳပ္အေႏွာင္ ဘ၀နဲ႔ မီးစာကုန္ဆီခန္းသြားမယ့္ အျဖစ္မ်ဳိးတိုးမွာ စိုးရိမ္ရသလို၊ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားအားလံုးလည္း ေထာင္ထဲမွာပဲ အ႐ုိးထုတ္ကုန္ၾကလို႔ ဒီမိုကေရစီဇာတ္ေခါင္းကြဲၿပီး တစ္ကေန ျပန္စရမယ့္ကိန္းနဲ႔ ႀကံဳေတြ႔ရ ႏုိင္ေၾကာင္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ (၆၄) ႏွစ္ျပည္ေမြးေန႔အခ်ိန္အခါမွာ အဆိုေတာ္ ခင္ေမာင္တိုးရဲ႕ သီခ်င္းစာသားေလးနဲ႔ သတိေပးေခါင္းေလာင္းထိုးလိုက္ရပါတယ္။

“ေႏြရယ္ မိုးရယ္ ေဆာင္းဦးရက္မ်ားကို xxx ေက်ာ္လြန္ျဖတ္သန္းခဲ့သည္မွာ xxx အႀကိမ္ႀကိမ္လည္းပဲ ရွိခဲ့ၿပီ”
“တိမ္ရယ္ ႏွင္းရယ္ သစ္ရြက္ေျခာက္မ်ားကို xxx အလီလီႀကံဳေတြ႔သိေနစဥ္ xxx အရြယ္လြန္ေရြ႕လ်ားသြားခဲ့ၿပီ”