(က)

“စက္တင္္ဘာအေရးေတာ္ပံုက ေရႊ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးဟုဆိုရမည္။ ဗုဒၶဘာသာ ရဟန္းသံဃာ အရွင္သူျမတ္တို႔က ဦးေဆာင္သည္။ ကိုင္စြဲေေသာလက္နက္က ေမတၱာတရား။ လူထုက ရဟန္း သံဃာအရွင္သူျမတ္တုိ႔ႏွင့္ ပူးေပါင္း၍ ဆြမ္းကြမ္းဆပ္ကပ္ရာမွစ၍ …။

သံဃာေတာ္ အရွင္သူျမတ္တုိ႔၏ ေမတၱာသုတ္ရြတ္ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္မႈက ၿငိမ္းခ်မ္းစြာႏွင့္ ၿမိဳ႕ျပ၏ လမ္းမမ်ားထက္၌ ..။ တကၠသိုလ္ရိပ္သာလမ္းသို႔ေရာက္သည္။ အိမ္အမွတ္ (၅၄) အေရွ႕၌ ေမတၱာ သုတ္ရြတ္၏။ အာဏာပါးကြက္သားတို႔၏ အတားအဆီးမ်ားၾကားမွ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ထြက္
၍ သံဃာေတာ္အရွင္သူျမတ္တို႔အား ဖူးေမွ်ာ္၏။ ရွိခိုးပူေဇာ္၏။
မိုးထဲ၊ ေလထဲ၊ ေရထဲ၌ ...။

(ခ)

အာဏာပိုင္တုိ႔မွ စတင္အၾကမ္းဖက္တုိက္ခိုက္သည္က ပခုကၠဴတြင္ျဖစ္သည္။
ေရႊ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးႀကီး၏ ကနဦး။ သံဃာေတာ္တို႔အားလမ္းမထက္တြင္ပင္ ႐ိုက္၏။ ႀကိဳး
ကြင္းႏွင့္ ပစ္ဖမ္း၏။ “မီလာရွီကာ” နည္းျဖင့္။ လမ္းေဘးဓာတ္မီးတုိင္တြင္ ႀကိဳးႏွင့္ခ်ည္ၿပီး ႐ိုက္၏။

ထို႔ေနာက္ အာဏာပိုင္တုိ႔၏ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားက ရန္ကုန္၊ မႏၱေလး၊ စစ္ေတြ။ အို ရဟန္းသံဃာ အရွင္သူျမတ္တို႔ ေမတၱာသုတ္ရြတ္ဖတ္သည့္ေနရာတုိင္းသို႔ ။

ေသနတ္ႏွင့္ပစ္သည္။ တုတ္ႏွင့္႐ိုက္သည္။ ဒရြတ္ဆြဲ၍ ေထာင္အတြင္းသို႔ ေခၚသည္။ ႐ိုက္ရင္း ပ်ံလြန္ေတာ္မူသည့္ ရဟန္သံဃာေတာ္အရွင္သူျမတ္တို႔အား ေခ်ာင္းေဘး၊ေျမာင္းေဘး၌ ပစ္ထား
၏။ လင္းဒ စားစား၊ ေခြးစားစား ...။

ထိုထိုေသာအေျခအေန၌ သံဃာေတာ္အရွင္သူျမတ္တို႔အေပါင္းက စစ္အုပ္စုအား “ပတၱနိကၠဳဇၨန” ကံေဆာင္သပိတ္ေမွာက္လုိက္ၾကေတာ့သည္။ သာသနာ့က်င့္၀တ္ႏွင့္အညီ။ စစ္အုပ္စု၏ သာသနာ အေရးတုိ႔တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ ရဟန္းသံဃာတို႔မွ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေတာ့မည္မဟုတ္ေတာ့ ...။

စစ္သားေသလွ်င္ သရဏဂံုတင္ေပးမည့္ရဟန္းမရွိ။ ငါးပါးသီလခံယူလိုေသာ စစ္သားအေမသည္ သီလေပးမည့္ ရဟန္းမရွိေတာ့။ နံနက္တုိင္း ဆြမ္းခံႂကြေနက်ရဟန္းတုိ႔ စစ္သားတုိ႔၏ အိမ္ေရွ႕သို႔ မႂကြေတာ့ ...။
“ပတၱနိကၠဳဇၨန” ကံေဆာင္လိုက္ၾကၿပီ ...။

(ဂ)

အမူးေျပၿပီ။
ဘာလုပ္မည္နည္း။
စစ္အုပ္စု စဥ္းစားရၿပီ။ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးေရး...။
ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးေရးဟူသည္က အခ်ိန္ဆြဲလွ်င္ ဆြဲသလုိရသည္။ ဤတြင္ ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္ေဟာင္း ေဘာင္းဘီခၽြတ္ (ဦး)ေအာင္ၾကည္အား စစ္အုပ္စု၏ ဆက္ဆံေရး၀န္ႀကီးအျဖစ္ ေအာက္တုိဘာလ
(၈) ရက္ေန႔တြင္ ေၾကညာခ်က္ထုတ္၍ ခန္႔အပ္၏။ သူကား တပ္မ (၃၃) ခလရ (၇၆) က လာသူ ျဖစ္သည္။

ေအာက္တိုဘာလ (၂၅) ရက္ေန႔တြင္ စစ္အုပ္စု၏ဆက္ဆံေရး၀န္ႀကီးက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္
ႏွင့္ ေတြ႔ဆံု၏။ စိမ္းလဲ့ကန္သာ ဧည့္ရိပ္သာတြင္...။စစ္အုပ္စု၏ ႐ုပ္သံသတင္းမ်ားတြင္ ေဖာ္ျပ၏။

(ဃ)

စစ္အုပ္စု၏ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးေရးတြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ ေတြ႔မည္။ သို႔ေသာ္ ကန္႔သတ္ ခ်က္မ်ားကပါ၏။ ဤသည္တုိ႔အား ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္မွ ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္ျခင္း မျပဳလုပ္
ရ။ “ဟင့္အင္း” ကို ေက်ာ္ျဖတ္ခိုင္းေနၿပီ။ မေဟာ္သဓာသားလုခန္းအလား ...။

ဤကား ျပႆနာျဖစ္၏။ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးေရးဟူသည္ကား စစ္ေျမျပင္တြင္ မေျဖရွင္းႏိုင္သည့္ အေရးအား စားပြဲ၀ိုင္းတြင္ ေဆြးေႏြးရန္ျဖစ္၏ ။ ဤတြင္ တဘက္မွ တဘက္ကို ေလးစားရ၏။ အသိအမွတ္ျပဳၾကရ၏။ ပြင့္လင္းရ၏။ ႐ိုးသားရ၏။ ျပႆနာအား ေျပလည္ေအာင္ေျဖရွင္းလို
သည့္ စိတ္ေစတနာရွိၾကရ၏။ စစ္ေျမျပင္အား စားပြဲ၀ိုင္းသို႔ ေရြ႔ျခင္းမဟုတ္ ...။

(င)

ေဒါက္တာဟင္နရီကစ္ဆင္းဂ်ားကား စစ္ေအးေခတ္တြင္ ေစ့စပ္ညႇိႏႈိင္းေဆြးေႏြးရာ၌ ထူးခၽြန္ ေျပာင္ေျမာက္သည့္ သံတမန္တဦးဟု အမည္ရသည္။ အာရပ္-အစၥေရးကိစၥ ။ ဆိုဗီယက္၊ တ႐ုတ္တုိ႔ႏွင့္ အိမ္ျဖဴေတာ္ကို ေႏြးေထြးရန္ ေဆာင္ၾကဥ္းေပးႏိုင္ခဲ့သူ ...။

သူက ၁၉၇၀ ခန္႔က ဆိုဖူး၏။ “ဆဒတ္” တို႔ “ ဂိုလ္ဒါ” တုိ႔ႏွင့္ ေတြ႔အၿပီးတြင္ ေျပာခဲ့ေသာ စကားျဖစ္သည္။
“… စစ္ေျမျပင္မွာ အရႈံးမေပးႏိုင္တဲ့ကိစၥကို ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးစားပြဲမွာလည္း ဘယ္သူကမွ အေလွ်ာ့ေပးခ်င္ၾကမွာမဟုတ္ဘူး။ ဒါကို ယထာဘူတက်က် စဥ္းစားတတ္တဲ့လူတုိင္း လက္ခံရပါလိမ့္မည္။ သူ႔ဘက္ကိုယ့္ဘက္ထုိက္တန္တဲ့ “ေၾကး” ရမွသာ အေကာင္းဆံုး သေဘာတူညီခ်က္ေတြကို လက္ခံၾကမွာပဲ။ဒါေၾကာင့္ တဖက္သား နလန္မထူႏိုင္ေအာင္ ပ်က္စီးေစမယ့္ ႏိုင္ငံေရးေျဖရွင္းနည္းကို သေဘာတူလက္ခံဖုိ႔ ဘယ္ေတာ့မွ မေတာင္းဆို
သင့္ဘူး...။” မွတ္သားစရာပင္။ အေတြ႔အႀကံဳမွရေသာ သေဘာတရားဟု ဆုိရမည္။

(စ)

စစ္အုပ္စုရပ္ခံထားသည့္ “ေၾကး” က ဘာလဲ။ ေမးစရာရွိလာ၏။ စစ္အုပ္စုသည္ စက္တင္ဘာ အေရးေတာ္ပံုအား ေခ်မႈန္းရင္း ႀကံ့ဖြတ္မ်ားႏွင့္ ေဘာလံုးကြင္းေထာက္ခံပြဲမ်ား ျပဳလုပ္၏။ သူတုိ႔၏သေဘာထားအား ျပျခင္းျဖစ္သည္။

“လမ္းျပေျမပံု (၇) ခ်က္” အတုိင္း ရပ္တည္ေနေၾကာင္းျပ၏။ ဇူလိုင္လတြင္ အၿပီးသတ္ခဲ့သည့္ အမ်ဳိးသားညီလာခံ၏ ရလဒ္အား ဆက္၍အေကာင္အထည္ေဖာ္မည္ဟု ဆုိသည္။ ဖြဲ႔စည္းပံု ေရးဆြဲမည့္ ေကာ္မတီအား ဖြဲ႔စည္းေပးခဲ့၏။ ေကာ္မတီတြင္ပါ၀င္သည့္ ပုဂၢဳိလ္မ်ားက ပါမွန္းပင္
မသိ။ သတင္းစာတြင္ ေဖာ္ျပမွသိၾကရသည္။ မူးမူးႏွင့္လုပ္ျခင္း ...။

ဤ “ေၾကး” ႏွင့္ စားပြဲ၀ုိင္းတြင္ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးမည္။ အမ်ဳိးသားညီလာခံရလဒ္ႏွင့္ လမ္းျပေျမပံု
(၇)ဆင့္ကား ျပည္သူလူထုသေဘာမတူသည့္ ႏိုင္ငံေရးအေျဖ ...။

ဤတြင္ စစ္အုပ္စု ဘာဆက္လုပ္မည္နည္း ...။
“ပတၱနိကၠဳဇၨန” ကံေဆာင္မႈကား ေဆာင္ဆဲ ...။
စစ္အုပ္စု အမူးေျပၿပီ ...။ ဘာဆက္လုပ္မလဲ ...။